System do obsługi zamówień, elektroniczny obieg dokumentów, sprzedaż internetowa, narzędzia do analizy danych. Rozwiązania cyfrowe na stałe weszły do codziennego funkcjonowania firm. Ze zmiany korzystają również Czechy, chociaż tempo wdrażania nowych technologii zależy od wielkości firmy, branży i możliwości finansowych. Widzimy to szczególnie w przypadku sztucznej inteligencji. Jeszcze kilka lat temu korzystała z niej niewielka część, a dziś staje się jednym z najszybciej rozwijających się obszarów cyfryzacji czeskiej gospodarki.
Jak bardzo zdigitalizowane są czeskie firmy?
Podstawowe rozwiązania cyfrowe są już mocno zakorzenione w działalności czeskich firm, co potwierdzają dane Czeskiego Urzędu Statystycznego opublikowane 5 listopada. Własną stronę internetową ma 85% przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób, a 60% korzysta z płatnych usług chmurowych. Konto w mediach społecznościowych prowadzi 58% badanych.
Największą zmianę widać jednak w wykorzystaniu sztucznej inteligencji. W 2023 r. z technologii AI korzystało 6% czeskich przedsiębiorstw, rok później było to 11%., a w 2025 r. już 18%. Najnowsze dane za 2026 r. wskazują na wzrost do 35% w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.
Czescy przedsiębiorcy sięgają po AI przede wszystkim przy tworzeniu kodów programistycznych i treści multimedialnych. Narzędzia te znajdują zastosowanie w:
- marketingu,
- obsłudze klientów,
- przygotowywaniu materiałów dla odbiorców.
Wspierają też analizę dokumentów i wyszukiwanie informacji.
Cyfryzacja przestaje ograniczać się do przenoszenia firmowych dokumentów do elektronicznych systemów. Obejmuje zadania, które jeszcze niedawno wymagały znacznie większego zaangażowania pracowników.
Małe i duże firmy na różnych etapach cyfryzacji
Statystyki podkreślają widoczną różnicę między przedsiębiorstwami w zależności od liczby zatrudnionych osób. W obecnym roku ze sztucznej inteligencji korzystało 30% małych firm, 50% średnich i 74% dużych przedsiębiorstw. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku usług chmurowych: wykorzystywało je 56% małych, 73% średnich i 89% dużych podmiotów.
Duże przedsiębiorstwa dysponują większymi budżetami na rozwiązania informatyczne. Mogą więc zatrudniać własnych specjalistów i prowadzić rozbudowane projekty technologiczne. W mniejszych firmach decyzja o wdrożeniu nowego systemu częściej wiąże się z koniecznością pogodzenia wydatków na technologię z bieżącymi potrzebami.
Różnice dotyczą również branż. W 2026 r. z AI korzystało 85% czeskich przedsiębiorstw zajmujących się programowaniem i działalnością IT, 51% firm handlu detalicznego i 34% zakładów produkcyjnych. W budownictwie odsetek wynosił 18%. Każda z tych branż ma inne potrzeby, a wdrożenie technologii wymaga dopasowania jej do charakteru wykonywanej pracy.
Co utrudnia cyfryzację czeskich firm?
Zakup nowego oprogramowania czy uruchomienie narzędzia AI to dopiero część całego przedsięwzięcia. Firma musi jeszcze wiedzieć, jak wykorzystać je w codziennej pracy i jak połączyć je z pozostałymi systemami. Na tym etapie wiele mniejszych przedsiębiorstw napotyka pewne przeszkody.
Czeskie organizacje wspierające sektor MŚP zwracają też uwagę na niedobór pracowników z odpowiednimi kompetencjami cyfrowymi. Właściciele firm nadal samodzielnie zajmują się bieżącymi sprawami, a wdrażanie nowych rozwiązań schodzi na dalszy plan. W badaniu opisywanym przez czeską Enterprise Europe Network w kwietniu 2026 r. wskazano, że przedsiębiorcy poświęcają co najmniej 80% swojego czasu na zadania operacyjne. Na planowanie rozwoju i analizę nowych możliwości zostaje już niewiele przestrzeni.
Kolejnymi problemami są koszty i bezpieczeństwo danych. Nowe systemy wymagają inwestycji, a ich użytkowanie wiąże się z koniecznością zadbania o dostęp do informacji, kopie zapasowe i ochronę przed cyberatakami. Według danych ČSÚ silne hasła stosowało 87% badanych firm, natomiast uwierzytelnianie wieloskładnikowe wykorzystywała tylko połowa z nich. Zabezpieczone połączenie VPN miało 60% firm. W przypadku małych przedsiębiorstw było to 53%, podczas gdy w dużych aż 96% podmiotów.
Wyzwanie stanowi również wybór odpowiednich rozwiązań. Na rynku dostępnych jest wiele systemów i usług, ale nie każde narzędzie odpowiada potrzebom każdego przedsiębiorstwa. Bez określenia, które procesy muszą być usprawnione, firma może ponosić koszty kolejnych licencji, a pracownicy nadal będą wykonywać część zadań ręcznie.
Cyfryzacja a konkurencyjność czeskich przedsiębiorstw
Technologie cyfrowe wpływają na sposób organizacji pracy, kontakt z klientami i współpracę z dostawcami. Firma, która sprawniej przetwarza zamówienia, analizuje dane sprzedażowe i zarządza dokumentacją, może szybciej reagować na zmiany po stronie odbiorców. W produkcji narzędzia cyfrowe wspierają kontrolę procesów i planowanie wykorzystania zasobów. W handlu ułatwiają obsługę sprzedaży wielokanałowej.
Dla czeskich przedsiębiorstw nie bez znaczenia jest wymiar międzynarodowy. Współpraca z zagranicznymi kontrahentami nie obejdzie się bez sprawnego przepływu informacji, dostępu do dokumentów i obsługi zamówień na odległość. Cyfrowe systemy ułatwiają koordynację takich działań, szczególnie gdy partnerzy biznesowi znajdują się w różnych krajach.
Czeski rynek pokazuje, że sama dostępność technologii nie przesądza jeszcze o poziomie cyfryzacji firmy. Duże przedsiębiorstwa coraz częściej wdrażają zaawansowane rozwiązania, a wykorzystanie sztucznej inteligencji wciąż rośnie. Mniejsze podmioty nadal mierzą się z ograniczeniami finansowymi. Nie bez znaczenia jest też brak specjalistów i spora liczba bieżących obowiązków, które wciąż wykonuje się ręcznie. Jak będzie wyglądać dalszy rozwój cyfryzacji w Czechach? Wiele zależy od tego, czy cyfrowe narzędzia staną się dostępne i użyteczne nie tylko dla makro przedsiębiorców, ale dla firm o różnej skali działalności.
