Czeski system podatkowy ma jedną ogromną zaletę: jest przewidywalny. Nie znajdziesz tu co chwilę wywracania przepisów do góry nogami, co z punktu widzenia biznesu jest ważniejsze niż jakakolwiek pojedyncza ulga. Rok 2026 kontynuuje tę linię: zamiast rewolucji mamy zestaw sprawdzonych narzędzi, które pozwalają legalnie płacić niższe podatki i zachować więcej pieniędzy w firmowej kasie. Sekret nie tkwi w szukaniu ukrytych haczyków, ale w dobrym wykorzystaniu tego, co czeski fiskus daje niemal na tacy.
Koszty uzyskania przychodu i wydatki ryczałtowe
Zanim zaczniesz szukać specjalistycznych ulg, spójrz na wydatki. W Czechach katalog kosztów, które możesz odpisać od przychodu, jest szeroki i dość logiczny. Możesz tam wrzucić niemal wszystko, co realnie służy zarabianiu: od pensji pracowników i składek, przez czynsz za wynajem biura, aż po usługi zewnętrzne czy zakup sprzętu potrzebnego do wykonywania różnych obowiązków.
Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, masz do wyboru wydatki ryczałtowe, w Czechach obowiązujące pod nazwą paušální výdaje. Jest to ogromne ułatwienie, bo zamiast zbierać każdy paragon za paliwo, odliczasz stały procent przychodu jako koszt (nawet do 80%). Wydatki odlicza się według przychodów za cały rok i należności na dzień 31 grudnia danego roku. Odliczenia mogą wynieść:
- 80 % (do 1,6 mln CZK rocznie): rzemiosło, produkcja rolna, leśnictwo, gospodarka wodna, prowadzone jako samodzielna działalności, oraz inne dochody z produkcji rolnej.
- 60% (do 1,2 mln CZK rocznie): bezpłatne, powiązane, licencjonowane transakcje.
- 40% (do 800 tys. CZK rocznie): działalność gospodarcza prowadzona na własny rachunek przez osoby samozatrudniona bez zezwolenia na działalność gospodarczą (OSVČ bez živnosti).
- 30% (do 600 tys. CZK rocznie): przychody z wynajmu i dzierżawy nieruchomości komercyjnych.
Ulga na badania i rozwój (B+R) nie tylko dla naukowców
Mowa o jednym z najmocniejszych narzędzi w czeskim systemie. Jeśli Twoja firma projektuje nowe produkty, ulepsza technologie czy tworzy własne oprogramowanie, możesz odliczyć koszty tych prac od podstawy opodatkowania.
Często panuje błędne przekonanie, że jest to ulga tylko dla wielkich fabryk i laboratoriów. Tak naprawdę chętnie korzystają z niej startupy technologiczne i software house’y rozwijające własne rozwiązania. Czeski system chętnie premiuje tych, którzy inwestują w rozwój, zamiast tylko odsprzedawać gotowe produkty.
Uproszczenia dla najmniejszych: Podatek zryczałtowany
W 2026 roku nadal świetnie sprawdza się system paušální daň, czyli system zryczałtowany. Jest to rozwiązanie, w którym w jednej miesięcznej przelewie mieści się podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki społeczne.
Dla małego przedsiębiorcy wiąże się on z niemal całkowitym brakiem biurokracji. Nie trzeba składać rocznego zeznania podatkowego (chyba że przekroczysz limit lub uzyskujesz inne dochody), ani zeznania dot. ubezpieczeń. Firma płaci stałą kwotę co miesiąc. Nie zawsze będzie to opcja najtańsza, szczególnie gdy masz duże koszty, ale pod kątem braku stresu administracyjnego trudno o coś lepszego.
Inwestycje w sprzęt i technologię
Jeśli kupujesz do firmy maszyny, komputery czy samochody, istotnym tematem jest amortyzacja.
Dzięki niej możesz rozłożyć koszt zakupu w czasie i regularnie obniżać podatek do zapłaty przez kolejne lata. W Czechach zasady amortyzacji są stabilne, więc precyzyjne zaplanowanie inwestycji jest łatwiejsze. Wiemy z góry, ile odpiszemy w tym roku, a ile w przyszłym, co ułatwia zarządzanie przepływami pieniężnymi w firmie.
Zatrudnianie pracowników – na co możesz liczyć?
Chociaż w Czechach nie ma bezpośrednich benefitów za sam fakt zatrudnienia kogoś, istnieją mechanizmy, dzięki którym obniżysz koszty pracy. Możesz liczyć na preferencje przy zatrudnianiu absolwentów, osób młodych czy pracowników w regionach o wyższym bezrobociu. Są to zazwyczaj mniejsze odliczenia, ale przy budowaniu większego zespołu sumują się do konkretnych kwot, które zostają w Twojej kieszeni.
Sama wiedza o istnieniu ulg to dopiero połowa sukcesu. Kluczem jest regularny przegląd wydatków i dopasowanie ich do odpowiednich kategorii jeszcze przed zamknięciem roku podatkowego. W 2026 roku warto trzymać się zasady: jeśli inwestujesz w rozwój lub sprzęt, zbieraj faktury i korzystaj z odpisów. Jeśli Twoim głównym kosztem jest czas, przejdź na ryczałt i odzyskaj go dla siebie. Czeski system daje Ci narzędzia, byś mógł płacić tylko tyle, ile naprawdę musisz – wystarczy raz na jakiś czas upewnić się, że księgowość nadąża za tempem Twojego biznesu.
