Początek roku to zazwyczaj ten moment, gdy po świętowaniu wracamy do rzeczywistości, siadamy przy biurku i zastanawiamy się, co warto zmienić w firmie. Jeśli chodzi Ci po głowie wyjście z ofertą poza Polskę, Czechy są naturalnym kierunkiem. Jest blisko, rynek jest stabilny, a zasady gry – co dla wielu jest najważniejsze – są o wiele bardziej przewidywalne niż u nas. Nie musisz od razu budować tam wielkiej korporacji, żeby zacząć legalnie sprzedawać i zarabiać. Jak podejść do tematu? Jak wygląda ekspansja na czeski rynek krok po kroku?
Firma w Czechach — dlaczego właśnie tam?
W Czechach przedsiębiorcy cenią przede wszystkim spokój w codziennym prowadzeniu firmy. Przejrzystość systemu podatkowego to tylko jedna z zalet, ponieważ równie ważna jest stabilna postawa urzędów. Skarbówka rzadziej zmienia zdanie w kwestii interpretacji przepisów w trakcie roku, dzięki czemu finansowy plan przygotowany w styczniu możesz realizować do grudnia bez obaw o nagłe zwroty akcji.
Czeski rynek okazuje się doskonałym miejscem na sprawdzenie, jak produkt poradzi sobie poza granicami kraju. Na początku drogi nie musisz inwestować ogromnego kapitału ani wynajmować biura, bo system jest zaprojektowany tak, aby ułatwić przedsiębiorcom start, niezależnie od obywatelstwa. Samo założenie działalności w Czechach jest szybkie i logiczne, a to pozwala uniknąć wielotygodniowej walki z biurokracją.
Najprostszy start: OSVČ (czyli czeska JDG)
Zamiast od razu porywać się na spółkę z o.o. (czyli czeską s.r.o.), większość osób wybiera drogę OSVČ (osoba samostatně výdělečně činná). Jest to nic innego jak jednoosobowa działalność gospodarcza, której charakterystyczne punkty to:
- Brak kapitału początkowego:Aby otworzyć firmę w tej formie, nie musisz mieć zebranego żadnej sumy minimalnej.
- Szybka akcja:Firmę rejestruje się w kilka dni. Wystarczy jedna wizyta w urzędzie lub przejście procesu online.
- Małe ryzyko:Koszty prowadzenia działalności są na początku niskie. Jeśli uznasz, że to jednak nie dla Ciebie, zamknięcie biznesu jest tak samo proste jak jego start.
- Większe zaufanie:Czeski klient chętniej kupi od firmy z lokalnym numerem IČO niż od polskiego podmiotu. To po prostu ułatwia start i buduje Twoją wiarygodność na miejscu.
Jak krok po kroku wygląda ekspansja na czeski rynek?
Jeśli planujesz start w 2026 roku, nie musisz się bać się wielu trudnych formalności. Cały proces można zamknąć w kilku punktach:
1. Wybór licencji (živnost)
Musisz określić, co będziesz robić. Większość usług – od marketingu po handel – wpada do tzw. wolnych licencji. Nie musisz mieć do nich żadnych dyplomów. Specjalne uprawnienia są potrzebne tylko w konkretnych branżach, jak np. budowlanka czy TSL.
2. Rejestracja i numer IČO
Składasz wniosek do Urzędu Działalności Gospodarczej, czyli Živnostenský úřad, od której dostajesz numer IČO. To Twój czeski identyfikator, bez którego nie wystawisz faktury ani nie założysz konta w banku. Możemy porównać go do polskiego NIP-u.
3. Podatki i ubezpieczenia
Zaraz po urzędzie gospodarczym musisz się zgłosić do urzędu skarbowego (Finanční úřad), czeskiego ZUS-u (ČSSZ) i kasy chorych (np. VZP). Czeski system jest przyjazny, ale bardzo pilnuje terminowości. Comiesięczne zaliczki na ubezpieczenia muszą wychodzić z konta na czas: to święta zasada.
4. Adres firmy w Czechach
Aby działalność gospodarcza w ogóle powstała, musi mieć siedzibę w Czechach. Jeśli nie potrzebujesz fizycznego biura, standardem jest wirtualne biuro. To legalna i tania opcja, o ile wybierzesz firmę, która faktycznie odbiera Twoje listy z urzędów. W Czechach korespondencja urzędowa jest bardzo ważna i nie można jej ignorować.
5. Prowadzenie księgowości
Czeska księgowość jest o wiele prostsza niż ta, do której przywykliśmy w Polsce. Mniej w niej kreatywnej interpretacji, a więcej jasnych zasad. Warto od początku używać czeskiego programu do faktur, który może ułatwić życie i Tobie, i księgowemu.
Na co uważać podczas ekspansji na czeski rynek?
Największe błędy wynikają zazwyczaj z przekonania, że w Czechach wiele funkcjonuje dokładnie tak samo jak w Polsce. Tak naprawdę tamtejszy rynek rządzi się własnymi prawami, co najlepiej widać na przykładzie oczekiwań samych klientów.
Czesi rzadko reagują na agresywne reklamy, ponieważ znacznie bardziej cenią konkretne informacje i ofertę napisaną nienaganną czeszczyzną. Jeśli Twoja strona internetowa wygląda na dzieło automatycznego translatora, nikt nie potraktuje jej poważnie.
Przed wejściem na rynek musisz również raz jeszcze przeliczyć wszystkie koszty i marże. Czeskie stawki podatków i składek różnią się od naszych, więc zysk wyliczony według polskich standardów może być zupełnie inny. Warto też od samego początku zadbać o porządek w rozliczeniach i znaleźć księgowego, który zna lokalne realia, ale swobodnie komunikuje się po polsku.
Wejście na rynek czeski to jedna z lepszych decyzji, jakie możesz podjąć, żeby rozwinąć firmę. Jeśli zrobisz to z głową i zachowasz odpowiednią kolejność, szybko zobaczysz, że prowadzenie biznesu u sąsiadów jest znacznie mniej stresujące. To po prostu solidny sposób na to, żeby Twoja firma wskoczyła na wyższy poziom bez wielkiego ryzyka.
