Jeśli Twoje problemy finansowe od dawna narastają do rangi zaległości wobec kontrahentów, banków czy urzędów, być może rozważasz ogłoszenie upadłości. Cały proces, jego zasady i obowiązki właściciela są regulowane przez czeską ustawę insolvenční zákon. Przepisy dotyczą zarówno spółek, jak i osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Zgłoszenie wniosku o upadłość dopiero początek drogi, na jaką trzeba się przygotować, a procedura zależy od formy prawnej i wybranej ścieżki prowadzącej do rozwiązania kłopotów z wierzytelnościami.
Kiedy firma jest w upadłości?
Czeska ustawa nr 182/2006 Sb. uwzględnia dwie podstawowe postaci upadłości:
- Niewypłacalność płatniczą (platební neschopnost)
- Nadmierne zadłużenie (předlužení).
Niewypłacalność płatnicza następuje wtedy, gdy przedsiębiorca ma więcej niż jednego wierzyciela, zobowiązania są wymagalne od ponad 30 dni i firma nie jest w stanie ich uregulować.
Nadmierne zadłużenie z kolei dotyczy zarówno osób prawnych, jak i fizycznych. Mówimy o nim wtedy, gdy dłużnik ma kilku wierzycieli, a wartość zobowiązań przekracza wartość jego majątku.
W czeskim systemie funkcjonuje także pojęcie grożącej upadłości. Hrozící úpadek to sytuacja, w której można rozsądnie przewidywać, że przedsiębiorca nie będzie w stanie w terminie uregulować istotnej części zobowiązań.
Kto składa wniosek o upadłość w Czechach?
Przy jednoosobowej działalności gospodarczej w Czechach sytuacja jest prosta. Przedsiębiorca jako właściciel i osoba fizyczna składa samodzielnie wniosek o upadłość i odpowiada za podjęcie wszystkich wymaganych przez prawo działań.
W spółce musimy wziąć pod uwagę organ statutowy. Członek zarządu s.r.o. nie może ignorować gorszej sytuacji finansowej firmy i czekać do momentu, aż problem urośnie do rangi wysokich zaległości. Czeski system odpowiedzialnością obarcza również osoby, które prowadzą sprawy spółki.
Postępowanie upadłościowe rozpoczyna się na wniosek wspólnika lub wierzyciela, a informację o jego wszczęciu można znaleźć w rejestrze insolvenčního rejstřík, prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Baza jest jednocześnie podstawowym miejscem, w którym publikowane są decyzje sądu i dokumenty związane z postępowaniem.
Upadłość w Czechach, a co potem? – konkurs, reorganizacja, oddłużenie
Samo stwierdzenie upadłości firmy nie decyduje o końcu całej sprawy. Jako rozwiązanie upadłości zawsze przewidywane są trzy scenariusze: konkurs, reorganizacja lub oddłużenie.
- Konkurs ma charakter likwidacyjny i polega na spieniężeniu majątku dłużnika i przeznaczeniu środków na zaspokojenie wierzycieli.
- Reorganizacja (restrukturyzacja) umożliwia z kolei dalsze funkcjonowanie firmy w ramach planu restrukturyzacyjnego, który musi zostać zatwierdzony przez sąd. Firma wówczas działa pod nadzorem i monitoringiem wierzycieli.
- Oddłużenie dotyczy osób fizycznych. Może ono zostać przeprowadzone poprzez realizację planu spłat, spieniężenie majątku czy nawet połączenie obu tych sposobów.
Co upadłość oznacza dla właściciela s.r.o.?
Upadłość spółki nie musi wiązać się z jednoczesną upadłością jej wspólnika. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest przecież odrębną osobą prawną, a wspólnicy odpowiadają za jej długi w zakresie ograniczonym.
Warto jednak wziąć pod uwagę to, że każdy członek s.r.o. powinien wykonywać swoje funkcje z należytą starannością. Przy upadłości sąd może, na wniosek zarządcy insolwencyjnego lub wierzyciela, orzec o odpowiedzialności członka lub byłego członka organu za zobowiązania. Chodzi o sytuację, w której wiedział lub powinien był wiedzieć o grożącej upadłości, a mimo tego nie podjął żadnych działań, których można byłoby rozsądnie oczekiwać w celu jej odwrócenia.
Co z majątkiem firmy po upadłości?
Przy trwającym konkursie zarządzaniem i spieniężeniem majątku firmy zajmuje się zarządca insolwencyjny. To on dba o przeprowadzenie przeglądu zgłoszonych wierzytelności, zarządzanie masą majątkową i podział uzyskanych środków między wierzycieli. Właściciel spółki musi więc się spodziewać, że w czasie postępowania, straci swobodę w dysponowaniu majątkiem, który został objęty procedurą.
Przy restrukturyzacji firma nadal funkcjonuje, ale podlega wówczas ograniczeniom wynikającym z postępowania, m.in. polegającym oczywiście na stopniowej spłacie wierzytelności.
Upadłość w Czechach nie jest więc jedynym wydarzeniem, po którym firma znika i przestaje istnieć na rynku. Dla spółki, jej właściciela i osoby prowadzącej OSVC jej zgłoszenie wiąże się jedynie z początkiem określonej procedury. Różnice między tymi dwa formami prowadzenia biznesu są przy tym zasadnicze, szczególnie wtedy, gdy trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy długi pozostaną długami firmy, czy mogą dotknąć także prywatnego majątku.
