Kiedy planujesz wejście na czeski rynek, najpewniej usłyszysz o OSVČ. Jest to odpowiednik naszej JDG, będący najprostszym i najszybszym sposobem, żeby zacząć pracować u naszych sąsiadów. Początek 2026 roku pokazuje nam, że ta forma wciąż bije rekordy popularności. Po pierwsze, nie wymaga kapitału na start ani skomplikowanych struktur zarządczych. W zamian dostajesz dużą swobodę, ale bierzesz też na siebie pełną odpowiedzialność za swój biznes. Zanim jednak wydrukujesz pierwsze faktury, musisz przejść przez kilka urzędowych kroków.
Na początek to, czym dokładnie będziesz się zajmować?
W Czechach nie ma jednego uniwersalnego wpisu do ewidencji. Musisz określić rodzaj swojej działalności, bo od tego zależą wymagane dokumenty i Twoje przyszłe obowiązki. Dobra wiadomość jest taka, że możesz wybrać tzw. živnost volná, czyli działalność wolną. Tutaj nikt nie zapyta Cię o dyplomy, certyfikaty czy ukończone szkoły – zgłaszasz zakres usług w urzędzie i możesz od razu zacząć działać na rynku.
Nieco inaczej jest przy zawodach technicznych, rzemieślniczych czy medycznych. Wtedy mamy do czynienia z działalnością regulowaną, gdzie urząd poprosi o konkretne dowody Twoich kwalifikacji lub odpowiednią praktykę w zawodzie. Warto sprawdzić te wymagania na samym początku, żeby nie utknąć w połowie procesu rejestracji przez brak zaświadczenia.
Rejestracja OSVČ bez wizyt w urzędach
Samo założenie firmy odbywa się w urzędzie ds. działalności gospodarczej o nazwie živnostenský úřad. Zapomnij jednak o staniu w kilku kolejkach – od dawna standardem jest Jednotný registrační formulář, czyli jednolity formularz rejestracyjny. Dzięki niemu w jednym miejscu zgłaszasz firmę, rejestrujesz się w skarbówce i powiadamiasz kasę chorych oraz czeski odpowiednik ZUS-u.
Możesz to załatwić osobiście (jeśli wolisz mieć potwierdzenie z pieczątką w ręku), elektronicznie lub przez pełnomocnika, co jest świetną opcją, jeśli nie mieszkasz jeszcze na stałe w Czechach. Po wszystkim otrzymasz numer IČO. Jest to Twój biznesowy numer identyfikacyjny, który od teraz będzie towarzyszył Ci na każdej fakturze i każdym piśmie urzędowym.
Podatki: nazewnictwo i wybór formy
Rejestracja to dopiero rozgrzewka, bo najważniejsze decyzje czekają Cię przy wyborze sposobu rozliczania. W Czechach wielu przedsiębiorców myli dwa pojęcia: koszty ryczałtowe ipodatek zryczałtowany. Są to dwie różne drogi:
- Koszty ryczałtowe (paušální výdaje):To system dla tych, którzy nie chcą zbierać każdego paragonu. Urząd pozwala Ci założyć, że np. 60% Twoich przychodów stanowi koszty, których nie musisz dokumentować. Podatek i składki płacisz tylko od pozostałych 40%. Te genialne rozwiązanie wykorzystują konsultanci i osoby wykonujące wolne zawody.
- Podatek zryczałtowany (paušální dań):Jest to najwyższy poziom uproszczenia. Płacisz jedną stałą kwotę co miesiąc (w 2026 r. podzieloną na trzy progi dochodowe), która pokrywa podatek i oba ubezpieczenia. Nie składasz żadnego zeznania rocznego, o ile nie przekroczysz limitów przychodu (obecnie do 2 mln CZK).
Jeśli planujesz duże inwestycje, zakup sprzętu czy wynajem drogiego biura, zawsze możesz zostać przy rozliczaniu kosztów rzeczywistych na podstawie faktur. Pamiętaj też o limicie VAT – w 2026 roku wynosi on nadal 2 miliony koron. Dopóki Twoje obroty są niższe, nie musisz martwić się skomplikowanymi rozliczeniami tego podatku.
Składki zdrowotne i emerytalne w Czechach w 2026 r.
W Czechach przedsiębiorca musi pamiętać o dwóch stałych przelewach miesięcznych. Nie są to małe kwoty, dlatego powinny znaleźć się w Twoim planie finansowym już od pierwszego miesiąca. W 2026 roku minimalne stawki dla głównej działalności OSVČ wynoszą:
- 3 306 CZKna ubezpieczenie zdrowotne,
- 5 720 CZKskładki socjalno-emerytalnej.
Auto w firmie: czeski sposób na prostotę
Jeśli planujesz używać samochodu do celów służbowych, czeski system ma dla Ciebie bonus w postaci tzw. ryczałtu na auto (paušál na dopravu). Zamiast prowadzić mozolną kilometrówkę i zbierać paragony za paliwo, możesz po prostu odliczyć od podstawy opodatkowania 5 000 CZK miesięcznie na jeden samochód. To rozwiązanie oszczędza mnóstwo czasu i jest doskonałym przykładem tego, jak czeska administracja stara się nie utrudniać życia przedsiębiorcom. Ten benefit jest możliwy dla osób, które wybrały model kosztów ryczałtowych 60/40 lub rozliczają się na zasadach ogólnych.
Datová schránka jako wymóg kontaktu z urzędami czeskimi
Jako przedsiębiorca w Czechach masz obowiązek korzystania z datové schránky. To elektroniczna skrzynka do kontaktów z urzędami. Zapomnij o tradycyjnych listach poleconych – wszystko, od decyzji podatkowych po wezwania z ubezpieczalni, ląduje właśnie tutaj.
Najważniejsza zasada: wiadomość uznaje się za odebraną po 10 dniach od jej wpłynięcia, nawet jeśli nigdy jej nie otworzyłeś (jest to tzw. fikcja doręczenia). W 2026 roku tłumaczenie, że nie sprawdziłeś skrzynki nie ma żadnej mocy prawnej i nie uchroni Cię przed karami. Regularne zaglądanie do tego systemu to podstawa bezpieczeństwa Twojej firmy.
Siedziba, wizerunek i Twoje wnętrze biznesowe
Do rejestracji potrzebujesz adresu siedziby. Może to być Twoje mieszkanie, wynajęty lokal lub biuro wirtualne. To ostatnie rozwiązanie jest idealne dla firm, które działają mobilnie, ale potrzebują profesjonalnego adresu np. w Ostravie dla celów prestiżowych.
Pamiętaj, że czeski klient kupuje oczami i ceni profesjonalizm. Jeśli Twoja firma ma wyglądać nowocześnie, musi być przemyślana od A do Z – od adresu w dobrej dzielnicy, przez nienaganną stronę internetową, aż po detale, które budują atmosferę Twojego biznesu. Dobrze zaplanowana przestrzeń i dbałość o szczegóły pokazują, że nie jesteś tu przypadkiem, ale traktujesz czeski rynek poważnie.
