Kiedy trzeba zarejestrować pracowników do zakładów ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych

Jako pracodawca teoretycznie musisz zgłosić pracownika do rejonowego urzędu zabezpieczenia społecznego (OSSZ) oraz odpowiedniego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych, w ciągu 8 dni od rozpoczęcia przez niego pracy. Możesz to zrobić, wypełniając specjalne formularze. W praktyce jednak czeka się na list potwierdzający zgłoszenie z OSSZ, a on przychodzi w różnych terminach – warto mieć to na uwadze.

Ubezpieczenie zdrowotne

Jeśli chodzi o ubezpieczenie zdrowotne, automatycznie nie trzeba rejestrować się we wszystkich zakładach zdrowotnych, a jedynie w tych, w których ubezpieczeni są Twoi pracownicy. Każdy zakład ubezpieczeń zdrowotnych ma swój własny formularz rejestracyjny, tak jak np. ten: VZP – jest to największe przedsiębiorstwo ubezpieczeniowe w Czechach.

W pierwszej kolejności musisz wypełnić wniosek jako pracodawca w imieniu swoim lub swojego przedsiębiorstwa, a następnie dopiero zarejestrować swoich pracowników. Pracodawcy powinni też dołączyć do dokumentu kopię odpisu z rejestru handlowego.

Ubezpieczenie społeczne

Jeśli jesteś właścicielem firmy, powinieneś powiadomić Czeski Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zatrudnieniu pracownika. Możesz to zrobić poprzez ten formularz i przekazać ów dokument urzędnikom. Trzeba w nim uzupełnić m.in. takie dane, jak:

– data rozpoczęcia i zakończenia zatrudnienia,

– podstawowe dane ubezpieczanego pracownika,

– adres zamieszkania ubezpieczanego pracownika,

– dane o ubezpieczeniu zdrowotnym.

Zakładanie firmy w Czechach

Pragniesz założyć firmę w Czechach? Nie wiesz, co zrobić, aby zarejestrować spółkę akcyjną lub z.o.o? Z przyjemnością Ci pomożemy! Niezależnie od tego, czy masz siedzibę w tym kraju, czy też nie, załatwimy za Ciebie wszelkie formalności, a Tobie pozostanie czerpanie profitów z posiadania własnego przedsiębiorstwa. Skontaktuj się z naszym konsultantem i dowiedz się więcej!

Artykuł Jak zarejestrować pracownika w czeskim zakładzie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych? pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

Umowa o pracę w  Czechach

Jeśli zamierzasz zatrudnić pracownika, konieczne jest sporządzenie odpowiedniej umowy – najczęściej jest to umowa o pracę (Pracovní smlouva). Należy umieścić w tym dokumencie m.in. takie informacje, jak: obejmowane stanowisko, miejsce wykonywanej pracy oraz datę jej rozpoczęcia. W umowie lub w osobnym dokumencie trzeba też uwzględnić wynagrodzenie oraz termin wypłaty. Pracownik powinien otrzymać jedną wersję takiej umowy. Całość można podpisać na czas nieokreślony lub na 3 lata.

Kwestie związane z ubezpieczeniem społecznym

Na początku powinieneś dowiedzieć się, któremu rejonowemu urzędowi ubezpieczeń społecznych podlegasz – możesz w tym celu skorzystać z tej strony. Jest on właściwy ze względu na siedzibę firmy lub biuro księgowe (jeżeli takiej siedziby nie posiadasz). Jeżeli jesteś osobą samozatrudnioną, będzie to urząd właściwy ze względu na siedzibę Twojego zamieszkania.

Następnie powinieneś poprzez stronę Czeskiego Urzędu Ubezpieczeń Społecznych (ČSSZ) złożyć wniosek do rejestru pracodawców – należy to zrobić w ciągu 8 dni od przyjęcia pierwszej zatrudnionej przez Ciebie osoby. Później otrzymasz zmienny symbol pracodawcy, z którego możesz korzystać podczas korespondencji z ČSSZ. Co więcej, każdego kolejnego pracownika powinieneś rejestrować w Czeskim Urzędzie Ubezpieczeń Społecznych (ČSSZ) – wówczas także masz na to 8 dni i także możesz to zrobić przez internet. Jeśli chodzi o ubezpieczenie społeczne, 6,5% opłaca pracownik, a 25% pracodawca.

Ubezpieczenie zdrowotne pracownika

Chcąc zatrudnić pracownika, nie możesz zapomnieć o jego ubezpieczeniu zdrowotnym. Jego kwota utrzymuje się na poziomie 13,5% miesięcznej pensji brutto, przy czym 4,5% opłaca pracownik, a 9% pracodawca. Najpierw musisz zarejestrować jednak nowego pracownika w kasie chorych, korzystając z „Formularza zgłoszeniowo-rejestracyjnego pracodawcy". Następnie należy o tym zawiadomić ubezpieczyciela pracownika do 8 dni od rozpoczęcia przez niego pracy. Odpowiednie dokumenty można zwykle znaleźć na stronach ubezpieczycieli.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pracodawcy

Zdarza się, że pracownicy ulegają w pracy wypadkom lub chorują w wyniku wykonywania pewnych obowiązków zawodowych. Wówczas mogą oni ubiegać się o odszkodowanie. Dlatego musisz pamiętać o ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej pracodawcy, które jest obowiązkowe, jeśli zatrudniasz przynajmniej jednego pracownika w Czechach.

Urząd skarbowy

W tym samym czasie, a więc do 8 dni od rozpoczęcia pracy przez pracownika, musisz zarejestrować się jako płatnik podatku od zatrudnienia. Najprostszym sposobem będzie dokonanie tego poprzez stronę urzędu skarbowego. Tam należy wypełnić formularz zgłoszenia podatkowego w wersji dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Badania lekarskie do pracy w Czechach

Pracownicy w Czechach muszą przejść bardziej kompleksowe badania lekarskie niż w Polsce. Ważne jest to, że w przypadku zatrudnionych przez Ciebie osób przeprowadzane są one na Twój koszt. Dopiero, kiedy pracownicy je przejdą, mogą rozpocząć wykonywanie swoich obowiązków. Na początku wykonuje się tzw. badania wstępne, które obejmują:

– badanie krwi i moczu,

– badanie słuchu i wzroku,

– badanie układu oddechowego,

– badanie dermatologiczne,

– pomiary ciśnienia krwi.

Po pewnym czasie przeprowadza się również badania okresowe – wykonuje się je przynajmniej raz na rok. Są to badania podobne jak na początku, do tego dochodzi badanie psychologiczne oraz badanie układu kostnego. Ciekawostką jest to, że kolejne badanie odbywa się wtedy, gdy pracownik kończy pracę w danej firmie.

Bezpieczeństwo pracy i ochrona przeciwpożarowa

Niezależnie od tego, jaki typ działalności prowadzisz, pracownik musi przejść na początku pracy szkolenie z ochrony przeciwpożarowej (FP) oraz BHP. Może być ono przeprowadzane na żywo, jak i w formie e-learningu. Pamiętaj również, że jako pracodawca musisz prowadzić dokumentację BHP oraz tzw. Księgę Wypadków, w której jesteś zobowiązany do zapisywania wszystkich informacji o ewentualnych wypadkach przy pracy.

Artykuł Pierwszy pracownik – o czym nie zapomnieć, zostając pracodawcą w Czechach? pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

1. Pracovní smlouva – umowa o pracę

Każda umowa o pracę musi zawierać trzy podstawowe ustalenia: rodzaj pracy, miejsce jej wykonania oraz datę rozpoczęcia stosunku pracy. Wysokość wynagrodzenia, sposób i termin wypłaty można określić bezpośrednio w umowie lub w osobnym dokumencie. W umowie o pracę precyzuje się również wymiar urlopu czy długość okresu próbnego (maksymalnie 3 miesiące).

Umowę o pracę podpisujemy:

1. na czas określony można zawierać maksymalnie na 3 lata. Po tym czasie pracodawca może ją jeszcze dwa razy przedłużyć. Oznacza to więc, że zatrudnienie na czas określony w tej samej firmie może trwać najdłużej 9 lat (3 x 3 lata).
    
2. na czas nieokreślony, gdy umowa nie określa daty rozwiązania stosunku pracy.

Stosunek pracy kończy się za porozumieniem stron, złożeniem wypowiedzenia, natychmiastowym rozwiązaniem umowy czy też rozwiązaniem umowy w okresie próbnym (pracodawca nie może jednak tego dokonać w ciągu pierwszych 14 dni). Może również minąć czas, na jaki umowa była zawarta.

Przy rozwiązywaniu umowy obowiązuje okres wypowiedzenia, który trwa minimalnie 2 miesiące i rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po złożeniu wypowiedzenia.

Urlop wypoczynkowy przy umowie o pracę

W przypadku całego etatu (40 godzin tygodniowo) pracownikowi przysługuje od 20 do 25 dni urlopu wypoczynkowego na rok, w zależności od dobrej woli pracodawcy. Jeśli jednak nie miałby możliwości wykorzystania całego urlopu w danym roku, pozostałe dni przechodzą na rok następny.

Urlop przysługuje pracownikowi, który był zatrudniony u jednego pracodawcy minimalnie 60 dni. Jeśli umowa nie trwała cały rok, urlop ulega skróceniu – za każdy przepracowany miesiąc przysługuje 1/12 urlopu należnego za rok pracy. Jeśli pracownik nie przepracował 60 dni, przysługuje mu urlop w wymiarze 1/12 urlopu należnego za rok pracy za każde 21 dni, które przepracował.

W czasie urlopu pracownik otrzymuje średnie zarobki wyliczane na podstawie przepracowanego czasu oraz wynagrodzenia brutto z poprzednich trzech miesięcy kalendarzowych.

2. Dohoda o provedení práce (DPP) – „umowa o wykonaniu pracy”

Wymiar pracy u jednego pracodawcy nie może przekroczyć 300 godzin w danym roku kalendarzowym. Jeśli miesięczne wynagrodzenie nie przekroczy 10 000 CZK brutto, odprowadza się jedynie podatek dochodowy 15%, nie zostają potrącone składki na ubezpieczenie społeczne czy zdrowotne. Minimalne wynagrodzenie to 96,40 CZK brutto za godzinę. Osoba zatrudniona na takiej umowie nie ma do urlopu. Umowę można rozwiązać za porozumieniem stron, poprzez złożenie wypowiedzenia (okres wypowiedzenia wynosi wtedy 15 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia drugiej stronie) lub rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym.

3. Dohoda o pracovní činnosti (DPČ) – „umowa o czynności zawodowej”

W tym przypadku wymiar pracy nie może przekroczyć 20 godzin tygodniowo, co w rzeczywistości odpowiada ½ etatu. Jeśli wynagrodzenie przekracza 3 499 CZK na miesiąc, odprowadza się nie tylko podatek dochodowy 15%, ale również składki na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne. Zasadniczo pracownikowi nie przysługuje urlop wypoczynkowy, ale jeśli strony umowy uzgodniły, że pracownik będzie miał do niego prawo, umowa powinna zawierać odpowiedni zapis. zdrowotny, zazwyczaj też w umowie określa się wymiar urlopu wypoczynkowego. Okres wypowiedzenia, podobnie jak w przypadku DPP, wynosi 15 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia drugiej stronie.

Składki ubezpieczeniowe 

Składka społeczna

Ubezpieczenie społeczne pracownika wynosi łącznie 31,5% wynagrodzenia brutto, z czego 6,5% płaci pracownik, a resztę pracodawca. Ubezpieczenie obejmuje:

• składki na ubezpieczenie chorobowe (2,3 %, całość opłaca pracodawca)
• składki na ubezpieczenie emerytalne (6,5 % opłaca pracownik, 21,5 % opłaca pracodawca)
• wkład w państwową politykę zatrudnienia (1,2 % całość opłaca pracodawca).

Składka zdrowotna

Ubezpieczenie zdrowotne pracownika wynosi łącznie 13,5% wynagrodzenia brutto. Pracownik opłaca jedynie 1/3 składki, a więc 4,5%, pracodawca opłaca pozostałe 2/3 składki, czyli 9 %. 

Płaca minimalna a płaca gwarantowana

Od 1 stycznia 2023 roku płaca minimalna w Czeskiej Republice uległa podwyższeniu i obecnie wynosi ona 17 300 CZK na miesiąc, bądź 103,80 CZK na godzinę. Płacą minimalną są objęte stanowiska, które nie wymagają specjalnych kwalifikacji (np. sprzątanie, doręczanie przesyłek, zbieranie i mycie naczyń itp.).

Stanowiska, do których potrzebne są konkretne umiejętności i wiedza objęte są tzw. płacą gwarantowaną, która jest wyższa niż płaca minimalna i dzieli się na siedem kategorii, w zależności od tego, jak skomplikowana będzie wykonywana praca oraz jakich umiejętności i wysiłku będzie wymagała. Poniższa tabelka przedstawia, czym charakteryzują się poszczególne kategorie:

Artykuł Warunki zatrudniania pracowników w Czechach pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

1. Pracovní smlouva – umowa o pracę

Każda umowa o pracę musi zawierać trzy podstawowe ustalenia: rodzaj pracy, miejsce jej wykonania oraz datę rozpoczęcia stosunku pracy. Wysokość wynagrodzenia, sposób i termin wypłaty można określić bezpośrednio w umowie lub w osobnym dokumencie. W umowie o pracę precyzuje się również wymiar urlopu czy długość okresu próbnego (maksymalnie 3 miesiące).

Umowę o pracę podpisujemy:

1. na czas określony można zawierać maksymalnie na 3 lata. Po tym czasie pracodawca może ją jeszcze dwa razy przedłużyć. Oznacza to więc, że zatrudnienie na czas określony w tej samej firmie może trwać najdłużej 9 lat (3 x 3 lata).
    
2. na czas nieokreślony, gdy umowa nie określa daty rozwiązania stosunku pracy.

Stosunek pracy kończy się za porozumieniem stron, złożeniem wypowiedzenia, natychmiastowym rozwiązaniem umowy czy też rozwiązaniem umowy w okresie próbnym (pracodawca nie może jednak tego dokonać w ciągu pierwszych 14 dni). Może również minąć czas, na jaki umowa była zawarta.

Przy rozwiązywaniu umowy obowiązuje okres wypowiedzenia, który trwa minimalnie 2 miesiące i rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po złożeniu wypowiedzenia.

Urlop wypoczynkowy przy umowie o pracę

W przypadku całego etatu (40 godzin tygodniowo) pracownikowi przysługuje od 20 do 25 dni urlopu wypoczynkowego na rok, w zależności od dobrej woli pracodawcy. Jeśli jednak nie miałby możliwości wykorzystania całego urlopu w danym roku, pozostałe dni przechodzą na rok następny.

Urlop przysługuje pracownikowi, który był zatrudniony u jednego pracodawcy minimalnie 60 dni. Jeśli umowa nie trwała cały rok, urlop ulega skróceniu – za każdy przepracowany miesiąc przysługuje 1/12 urlopu należnego za rok pracy. Jeśli pracownik nie przepracował 60 dni, przysługuje mu urlop w wymiarze 1/12 urlopu należnego za rok pracy za każde 21 dni, które przepracował.

W czasie urlopu pracownik otrzymuje średnie zarobki wyliczane na podstawie przepracowanego czasu oraz wynagrodzenia brutto z poprzednich trzech miesięcy kalendarzowych.

2. Dohoda o provedení práce (DPP) – „umowa o wykonaniu pracy”

Wymiar pracy u jednego pracodawcy nie może przekroczyć 300 godzin w danym roku kalendarzowym. Jeśli miesięczne wynagrodzenie nie przekroczy 10 000 CZK, odprowadza się jedynie podatek dochodowy 15%, nie zostają potrącone składki na ubezpieczenie społeczne czy zdrowotne. Osoba zatrudniona na takiej umowie nie ma do urlopu. Umowę można rozwiązać za porozumieniem stron, poprzez złożenie wypowiedzenia (okres wypowiedzenia wynosi wtedy 15 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia drugiej stronie) lub rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym.

3. Dohoda o pracovní činnosti (DPČ) – „umowa o czynności zawodowej”

W tym przypadku wymiar pracy nie może przekroczyć 20 godzin tygodniowo, co w rzeczywistości odpowiada ½ etatu. Jeśli wynagrodzenie przekracza 3 500 CZK na miesiąc, odprowadza się nie tylko podatek dochodowy 15%, ale również składki na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne. Zasadniczo pracownikowi nie przysługuje urlop wypoczynkowy, ale jeśli strony umowy uzgodniły, że pracownik będzie miał do niego prawo, umowa powinna zawierać odpowiedni zapis. zdrowotny, zazwyczaj też w umowie określa się wymiar urlopu wypoczynkowego. Okres wypowiedzenia, podobnie jak w przypadku DPP, wynosi 15 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia drugiej stronie.

Składki ubezpieczeniowe 

Składka społeczna

Ubezpieczenie społeczne pracownika wynosi łącznie 31,5% wynagrodzenia brutto, z czego 6,5% płaci pracownik, a resztę pracodawca. Ubezpieczenie obejmuje:

• składki na ubezpieczenie chorobowe (2,3 %, całość opłaca pracodawca)
• składki na ubezpieczenie emerytalne (6,5 % opłaca pracownik, 21,5 % opłaca pracodawca)
• wkład w państwową politykę zatrudnienia (1,2 % całość opłaca pracodawca).

Składka zdrowotna

Ubezpieczenie zdrowotne pracownika wynosi łącznie 13,5% wynagrodzenia brutto. Pracownik opłaca jedynie 1/3 składki, a więc 4,5%, pracodawca opłaca pozostałe 2/3 składki, czyli 9 %. 

!!! W Czeskiej Republice ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe. Jeśli więc wynagrodzenie pracownika nie podlega oskładkowaniu, powinien się zgłosić do ubezpieczalni i samodzielnie opłacić ubezpieczenie w minimalnej wysokości, która w roku 2021 wynosi 2 052 CZK.

Płaca minimalna a płaca gwarantowana

Od 1 stycznia 2017 roku płaca minimalna w Czeskiej Republice uległa podwyższeniu i obecnie wynosi ona 15 200 CZK na miesiąc, bądź 90,50 CZK na godzinę. Płacą minimalną są objęte stanowiska, które nie wymagają specjalnych kwalifikacji (np. sprzątanie, doręczanie przesyłek, zbieranie i mycie naczyń itp.).

Stanowiska, do których potrzebne są konkretne umiejętności i wiedza objęte są tzw. płacą gwarantowaną, która jest wyższa niż płaca minimalna i dzieli się na siedem kategorii, w zależności od tego, jak skomplikowana będzie wykonywana praca oraz jakich umiejętności i wysiłku będzie wymagała. Poniższa tabelka przedstawia, czym charakteryzują się poszczególne kategorie:

Artykuł Warunki zatrudniania pracowników w Czechach pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

Pomoc społeczna oznacza w szerokim rozumieniu pomoc ze strony państwa w niekorzystnych sytuacjach życiowych, w których obywatel nie jest w stanie sam sobie poradzić. Chodzi przede wszystkim o sytuacje związane ze stanem zdrowia, rodziną (macierzyństwo, utrata żywiciela rodziny), wiekiem (starość, utrata partnera), bezrobociem, ubóstwem, problemami z adaptacją społeczną (np. bezdomność). Niektóre sytuacje maja charakter tymczasowy (jak np. bezrobocie), inne są długotrwałe (starość, inwalidztwo). Rodzaj problemu bierze się pod uwagę przy określaniu formy należnej pomocy, długości jej trwania czy wysokości świadczeń.

Pomoc państwa polega na podporze finansowej i materialnej oraz wsparciu w postaci odpowiednich służb i usług, które mają zapobiec napięciom społecznym. Głównym celem jest zapewnienie obywatelom niezbędnego poziomu życia.

Ogólna charakterystyka czeskiego systemu

Czeski system opieki społecznej opiera się na trzech filarach – ubezpieczeniu, wsparciu i pomocy.

Składki na ubezpieczenie społeczne

Składki na ubezpieczenie społeczne są obowiązkowe i odprowadzane z wynagrodzenia pracownika lub dochodów z jednoosobowej działalności gospodarczej. W przypadku osób zatrudnionych, część składek potrąca się automatycznie z wynagrodzenia, część opłaca za pracownika pracodawca. Osoby prowadzące działalność jednoosobową mają obowiązek samodzielnie regulować należności związane z ubezpieczeniem społecznym.

Składki pracownika

Ubezpieczenie społeczne pracownika wynosi łącznie 31,5% wynagrodzenia brutto, z czego 6,5% płaci pracownik, a resztę pracodawca. Ubezpieczenie obejmuje:

• składki na ubezpieczenie chorobowe (2,3 %, całość opłaca pracodawca)
• składki na ubezpieczenie emerytalne (6,5 % opłaca pracownik, 21,5 % opłaca pracodawca)
• wkład w państwową politykę zatrudnienia (1,2 % całość opłaca pracodawca).

Pracodawca odprowadza składki za poszczególne miesiące w terminie od 1. do 20. dnia następnego miesiąca kalendarzowego. Składkę wpłaca się na konto właściwego ze względu na lokalizację firmy okręgowego urzędu ds. zabezpieczenia społecznego (okresní správa sociálního zabezpečení).

Inaczej niż w przypadku ubezpieczenia zdrowotnego, składki na ubezpieczenie społeczne nie są obowiązkowe dla osób, które nie osiągają dochodu objętego podatkiem dochodowym lub których miesięczne wynagrodzenie nie przekracza 3000 CZK brutto.

Składki osób prowadzących własną działalność

Osoby prowadzące działalność jednoosobową również muszą odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne. Podstawą ich wyliczenia jest miesięczny dochód wykazany w zeznaniu podatkowym. W pierwszym roku swojej działalności, należy więc opłacać zaliczki na ubezpieczenia, których wysokość jest narzucana odgórnie i zmienia się każdorocznie. Uzależniona jest również od tego, czy działalność jest głównym lub dodatkowym źródłem dochodu.  

Składki obowiązkowe:

• Jeśli działalność jest głównym źródłem dochodu to minimalną podstawę będzie stanowić kwota 8 175 CZK, z której wylicza się 29,2 %, co po zaokrągleniu na całe korony w górę daje kwotę 2 388 CZK.
• Jeśli działalność jest dodatkowym źródłem dochodu, minimalną podstawę będzie stanowić kwota 3 270 CZK, z której wylicza się 29,2 %, co po zaokrągleniu na  całe korony w górę daje kwotę 955 CZK. Jeśli roczne dochody z działalności będącej dodatkowym źródłem dochodu nie przekroczą 78 476 CZK, nie ma konieczności opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Składki na ubezpieczenie chorobowe są dobrowolne i wyliczane w oparciu o narzucaną podstawę, która w roku 2019 wynosi 6000 CZK. Z tej kwoty wylicza się 2,3 %, daje składkę w wysokości 138 CZK.

!!! Jeśli roczny dochód wykazany w zeznaniu podatkowym przekroczy 1 569 552 CZK to od dochodów przekraczających tę kwotę również nie trzeba odprowadzać składek na ubezpieczenie społeczne.

W 2019 roku osoby prowadzące działalność obowiązuje nowy system opłacania zaliczek na ubezpieczenie społeczne. Od początku roku, zaliczki należy wpłacać na konto właściwego ze względu na miejsce zamieszkania okręgowego urzędu ds. zabezpieczenia społecznego w miesiącu, którego dotyczą, a więc od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego. Jeśli nie posiadamy na terenie Czechach miejsca zamieszkania, bierze się pod uwagę adres pobytu. Jeśli nie przebywamy w Czechach – decydujące jest miejsce wykonywania działalności.

W oparciu o powyższe płatności ustala się wysokość niektórych świadczeń socjalnych. Opłacone składki emerytalne są podstawą do wyliczenia należnej emerytury, składki chorobowe służą do wypłacenia chorobowego, macierzyńskiego czy tacierzyńskiego. Osoby prowadzące własną działalność jednoosobową powinny pamiętać, że jeśli nie opłacają składek chorobowych, nie przysługuje im prawo np. do urlopu macierzyńskiego.

Wsparcie

Jest w Czechach realizowane poprzez system państwowych świadczeń socjalnych, którymi zajmuje się urząd pracy właściwy ze względu na stałe miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Państwowy system świadczeń socjalnych zapewnia m.in. świadczenie porodowe, świadczenie pogrzebowe, dodatek rodzicielski, dodatek mieszkaniowy czy zasiłek socjalny.

Pomoc

Ten filar jest uzupełniający i zapewnia pomoc w sytuacjach, w których pomoc z dwóch poprzednich filarów jest niewystarczająca, a obywatel nie może rozwiązać sytuacji za pomocą własnych środków. W Republice Czeskiej są to świadczenia o charakterze materialnym i świadczenia z opieki społecznej np. zasiłek na utrzymanie, natychmiastowa pomoc kryzysowa, zasiłek dla osób niepełnosprawnych, zasiłek opiekuńczy.

Artykuł System pomocy społecznej w Republice Czeskiej pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

Jedną z najważniejszych zmian, jaka przyniósł rok 2018, a która obejmie osoby prowadzące działalność jednoosobową, jest obniżenie limitów pozwalających na wykazywanie tzw. wydatków ryczałtowych. Są one istotne dla określenia podstawy opodatkowania. Osoby prowadzące działalność jednoosobową nie muszą dzięki nim monitorować faktycznych kosztów prowadzenia działalności, ale od osiągniętych dochodów mogą odliczyć z góry narzucony procent. Stawki ryczałtowe wynoszą od 30% do 80%, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności.

Do tej pory istniała możliwość wykazywania wydatków ryczałtowych przy dochodzie nieprzekraczającym 2 mln CZK. Od roku 2018 dochodzi do ograniczenia maksymalnej kwoty dochodu do 1 mln CZK. Zmiana w największym stopniu dotknie przedsiębiorców uzyskujących wysokie dochody oraz niskie koszty rzeczywiste. Jeśli podatnik osiągnie wyższy dochód, także może skorzystać z ryczałtu rozliczeniowego, ale jedynie w kwotach odpowiadających dochodom 1 mln CZK.

Osoby prowadzące działalność jednoosobowa mają również prawo na wykorzystanie ulg podatkowych na dzieci oraz małżonka. Przy sprawozdaniu za rok 2017 mogą wykorzystać jedną z dwóch możliwości: wykorzystać maksymalne stawki ryczałtowe (a więc na dochody do 2 mln CZK) bez ulg podatkowych lub skorzystać z obniżonych stawek ryczałtowych (na dochody do 1 mln) i jednocześnie z ulg podatkowych.

Stawki ryczałtowe:

Ryczałt 80% (produkcja rolna, rzemieślnicza) – wydatki w wysokości maks. 800 000 CZK na rok, do tej pory można było wykazywać wydatki w wysokości maks. 1 600 000 CZK.

Ryczałt 60% (działalność gospodarcza wolna, wiązana i koncesjonowana) – wydatki w wysokości maks. 600 000 CZK na rok, do tej pory można było wykazywać wydatki w wysokości maks. 1 200 000 CZK.

Ryczałt 40% (inne rodzaje działalności wykonywane na podstawie odrębnych przepisów) – wydatki w wysokości maks. 400 000 CZK na rok, do tej pory można było wykazywać wydatki w wysokości maks. 800 000 CZK.

Ryczałt 30% (wynajem składników majątkowych służących do prowadzenia działalności gospodarczej) – wydatki w wysokości maks. 300 000 CZK na rok, do tej pory można było wykazywać wydatki w wysokości maks. 600 000 CZK.

Stawki ulg podatkowych za rok 2017:

Ulga na niepracującego małżonka 24 840 CZK/rok

Ulga na jedno dziecko 13 404 CZK/rok

Ulga na drugie dziecko 19 404 CZK/rok

Ulga na trzecie i każde kolejne dziecko 24 204 CZK/rok

(dziecko niepełnoletnie lub do 26 lat uczące się)

Zaliczki na ubezpieczenia

Kolejną zmianą istotną dla osób prowadzących działalność jednoosobową jest podwyższenie minimalnych zaliczek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Prowadząc działalność jednoosobową, należy opłacać zaliczki na ubezpieczenia. Podstawę ich wyliczenia stanowi 50% zysku brutto, a więc dochodów pomniejszonych o koszty ich uzyskania, wykazanych w zeznaniu podatkowym za rok poprzedni i dzielonych przez 12 miesięcy.

Obliczenie zaliczek na ubezpieczenie społeczne — zysk brutto za rok 2017 x 50% x 29,2%: 12 miesięcy.

Obliczenie zaliczek na ubezpieczenie zdrowotne — zysk brutto za rok 2017 x 50% x 13,5%: 12 miesięcy.

Jeśli wyliczona w ten sposób zaliczka nie osiąga wymaganego minimum, należy opłacić minimalną zaliczkę na ubezpieczenia, określoną w przepisach. W roku 2018 zaliczka na ubezpieczenie społeczne wynosi 2 189 CZK na miesiąc (wcześniej 2 061 CZK), a na ubezpieczenie zdrowotne – 2024 CZK na miesiąc (wcześniej 1906 CZK). Minimalne zaliczki wylicza się z ¼ przeciętnego wynagrodzenia, które w roku 2018 wynosi 29 979 CZK na rok.

W przypadku zaliczek na ubezpieczenie społeczne obowiązek ich opłacania według nowych stawek obowiązuje od miesiąca, w którym złożono zeznanie podatkowe za rok 2017, a więc najpóźniej od kwietnia. Od tego momentu dana osoba będzie opłacała miesięczne zaliczki na ubezpieczenia według nowego wyliczenia, opartego na zeznaniu podatkowym lub będzie objęta zaliczką minimalną. Zaliczki na ubezpieczenia zdrowotne są wyższe od początku roku.

Artykuł Działalność jednoosobowa – zmiany w roku 2018 pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

To ubezpieczenie obejmuje składki emerytalne, składki chorobowe oraz składki na państwową politykę zatrudnienia.

Podmioty opłacające składki

Pracodawca (25%, która obejmują 21,5% na składki emerytalne, 2,3% na składki chorobowe oraz 1,2% na państwową politykę zatrudnienia)

Zatrudniony (6,5% z wynagrodzenia na składki emerytalne)

Osoby prowadzące działalność jednoosobową (29,2% z zysku dzielonego na pół na składki emerytalne i państwową politykę zatrudnienia + dobrowolne składki chorobowe wynoszące 2,3% z minimalnej podstawy 5 tys. CZK, a więc 115 KCZ)

Osoby dobrowolnie opłacające składki emerytalne

Składki na państwową politykę zatrudnienia

Mają służyć osiągnięciu pełnego, produktywnego i swobodnie wybranego zatrudnienia. Polityka społeczno-gospodarcza skupia się na osiągnięciu równowagi między podażą i popytem miejsc pracy i na wykorzystaniu siły roboczej w produktywny sposób.

Składki chorobowe

Ubezpieczenie chorobowe zapewniają świadczenia finansowe w sytuacjach, które są przyczyną utraty dochodu, a więc w przypadku krótkotrwałej niezdolności do pracy, objęcia kwarantanną, konieczności leczenia lub objęcia opieką członka rodziny, korzystania ze świadczeń z tytułu macierzyństwa.

Jego uczestnikami są:

Osoby zatrudnione (obowiązkowo)

Osoby prowadzące działalność jednoosobową (dobrowolnie)

Składki emerytalne

Zapewniają emeryturę, rentę inwalidzką, rentę rodzinną po śmierci małżonka czy rodzica.

Ubezpieczenie emerytalne składa się z trzech filarów:

I – prowadzony przez państwo, z którego są wypłacane świadczenia emerytalne i rentowe,

II – oszczędnościowy, który jest jednak od roku 2015 likwidowany,

III – dopełniający oszczędnościowo-emerytalny oraz ubezpieczenie na życie, który jest prowadzony przez ubezpieczalnie gromadzące wkłady uczestników w funduszach i wypłacające środki w dawkach (np. jako raty emerytalne lub rentowe na określony czas, jako dawki dożywotnie lub dawki na dokładnie określony czas w określonej kwocie).

Okres odprowadzania składek i wiek emerytalny

Do okresu odprowadzania składek wliczają lata studiów, okres, w którym dana osoba pozostaje zarejestrowana w urzędzie pracy jako poszukująca zatrudnienia pobierająca zasiłek dla bezrobotnych lub uczestnicząca w przekwalifikowaniu (przy niepobieraniu zasiłku liczą się 3 lata, a przed ukończeniem 55 lat jedynie rok). Wliczają się też lata odbywania służby wojskowej lub służby zastępczej, przygotowywania do pracy osób niepełnosprawnych  oraz okres pobierania renty inwalidzkiej III stopnia.

Minimalny okres opłacania składek potrzebny do uzyskania prawa do emerytury jest uzależniony od wieku emerytalnego ubezpieczonego, ewentualnie od wieku ubezpieczonego i wynosi od 25 do 35 lat. Przedstawiamy szczegółowe dane na ten temat.

Wiek emerytalny zmienia się w zależności od roku urodzenia oraz, w przypadku kobiet, ilości wychowywanych dzieci (więcej na ten temat). Dla osób urodzonych po roku 1971 wiek emerytalny to 65 lat bez względu na płeć, czy liczbę dzieci.

Okres opłacania składek jest kryterium decydującym o przyznaniu świadczenia emerytalnego. Jeśli dana osoba osiągnął wiek emerytalny, ale okres opłacania składek jest krótszy niż wymagany, nie może mu zostać przyznane prawo do wypłaty emerytury.

Obliczanie wysokości emerytury i renty

Wymienione świadczenia składają się z podstawowego wymiaru, który jest określony stałą sumą, bez względu na rodzaj świadczenia, okres odprowadzani składek czy wysokość wynagrodzenia. Podstawowy wymiar świadczenia na rok 2018 wynosi 2700 KCZ na miesiąc.

Kolejną częścią świadczenia jest stawka procentowa, która jest już uzależniona od okresu odprowadzania składek oraz osiągniętego wieku. Warunki te różnią się w zależności od rodzaju świadczenia.

Podstawę wymiaru świadczenia oblicza się poprzez redukcję według granic redukcyjnych wynagrodzenia brutto, jakie dana osoba otrzymywała za każdy rok swojego zatrudnienia.

Granice redukcyjne w roku 2018:

Wynagrodzenie do 13 191 KCZ (całość wliczana do podstawy wymiaru)

Wynagrodzenie do 119 916 KCZ (do podstawy wymiaru wlicza się 26%)

Wynagrodzenie ponad 119 916 KCZ (nie wlicza się)

Stawka procentowa dla świadczeń emerytalnych wynosi 1,5% wymiaru podstawy miesięcznie. Minimalnie przysługuje 770 KCZ na miesiąc. Za każdy rok odprowadzania składek podstawa wymiaru świadczenia emerytalnego zwiększa się o 1,5%, a więc im dłużej dana osoba pracowała, tym większą emeryturę dostanie.

Stawka procentowa dla renty inwalidzkiej różni się zależności od stopnia niepełnosprawności i wynosi:

0,5% podstawy wymiaru miesięcznie (I stopień)

0,75% podstawy wymiaru miesięcznie (II stopień)

1,5% podstawy wymiaru miesięcznie (III stopień)

Minimalnie przysługuje 770 KCZ na miesiąc.

Artykuł Emerytura i renta w Czechach pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.

Podstawę opodatkowania stanowią dochody pomniejszone o koszty ich uzyskania, które obejmują np. odpis aktywów materialnych, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opłaty za czynsz, wydatki na warunki pracy, warunki socjalne czy ochronę przeciwpożarową, wydatki na podróże służbowe, na zakwaterowanie, na komunikację publiczną lub na eksploatację samochodów służbowych.

Z podstawy zaokrąglonej w dół do całych tysięcy KCZ wylicza się 19%, co stanowi wysokość podatku dochodowego od osób prawnych. Opodatkować należy też dochody płynące z zagranicy.

Na tym jednak się nie kończy. W przypadku s.r.o. opodatkowaniu podlegają również udziały w zyskach rozdzielane między udziałowców spółki. Dla czeskich rezydentów podatkowych, stawka wynosi 15%. Inaczej wygląda sytuacja wspólników, wktórzy nie są czeskimi rezydentami podatkowymi. Na przykład – Polak, będący wspólnikiem w czeskiej spółce, ale pozostający jako osoba fizyczna rezydentem podatkowym Polski, będzie musiał opodatkować dywidendę w Polsce, wg polskich zasad, a więc stawką 19%. 

Okresem podatkowym jest rok kalendarzowy, rok gospodarczy, okres rozliczeniowy, jeśli jest dłuższy niż 12 miesięcy idących po sobie, czy też okres od dnia fuzji, podziału spółki lub przeniesienia aktywów do końca roku kalendarzowego lub gospodarczego, w którym doszło do zmian.

Zaliczki na podatek dochodowy

W pierwszym roku prowadzenia działalności spółka nie musi płacić zaliczek na podatek dochodowy. W kolejnych latach ich wysokość oraz częstotliwość jest uzależniona od podatku zapłaconego za rok poprzedni.

• Spółka nie będzie płaciż zaliczek jeśli, podatek zapłacony w poprzednim roku był  niższy niż 30 000 KCZ.
   
• Jeśli podatek w ubiegłym roku wynosił od 30 000 KCZ do 150 000 KCZ – zaliczki na podatek  dochodowy będą wynosić 40% i spółka będzie je płacić do 15 dnia 6. i 12. miesiąca okresu  podatkowego.
   
• Jeśłi podatek w ubiegłym roku przekroczył 150 000 KCZ – zaliczki na podatek dochodowy będą wynosić 25%  i spółka będzie je płacić do 15. dnia 3., 6., 9. i 12. miesiąca okresu podatkowego.

Składki ubezpieczeniowe

Ubezpieczenie zdrowotne – zdravotní pojištění

Składki na ubezpieczenie zdrowotne wynoszą 13,5 % wynagrodzenia pracownika. Jedną trzecią (czyli 4,5%) płaci pracownik a kolejne dwie trzecie (9%) – pracodawca. W praktyce opłacanie składek jest obowiązkiem pracodawcy, który odprowadzając je pomniejsza wynagrodzenie pracownika o odpowiednią kwotę (wspomniane 4,5%).

Ubezpieczenie społeczne – sociální pojištění

To ubezpieczenie obejmuje składki emerytalne, składki chorobowe oraz składki na państwową politykę zatrudnienia.

Ubezpieczenie społeczne stanowi 31,5% wynagrodzenia pracownika, przy czym on sam odprowadza 6,5% na składki emerytalne, natomiast pracodawca opłaca pozostałe 25%, która obejmują 21,5% na składki emerytalne, 2,3% na składki chorobowe oraz 1,2% na państwową politykę zatrudnienia.

Składki na ubezpieczenia należy uregulować od 1 do 20 dnia następnego miesiąca kalendarzowego.

W artykule o warunkach zatrudniania pracowników dowiecie się Państwo, w jakich sytuacjach odprowadzanie składek na ubezpieczenia nie jest konieczne.

Ubezpieczenie członka Zarządu

Jeśli członek Zarządu wykonuje swoją funkcję odpłatnie – konieczne jest jego zgłoszenie do ubezpieczeń. Zasady odprowadzania składek na ubezpieczenia oraz ich wysokość jest taka sama, jak w przypadku zwykłego pracownika. 

Artykuł Zobowiązania finansowe s.r.o wobec państwa pochodzi z serwisu Czechy Biznes Expert.